حسن حسن زاده آملى

36

هزار و يك كلمه (فارسى)

افق از مدرسه مروى تا اينجا موجب اين تفاوت شده است ، تبسّم فرمود و شروع به درس نمود . آن بزرگوار ( روحى فداه ) خيلى خوش‌محضر بود . اصرار داشت كه درس ما در اول طلوع آفتاب باشد ، و به مطايبه مىفرمود : در اين وقت هم استاد مىفهمد كه چه مىگويد ، و هم شاگرد مىفهمد كه چه مىشنود ؛ و چون آفتاب بالا آمده است استاد مىفهمد كه چه مىگويد اما شاگرد نمىفهمد كه چه مىشنود ؛ و در بعدازظهر نه آن مىفهمد كه چه مىگويد و نه اين مىفهمد كه چه مىشنود . حضرت استاد علامه فاضل تونى جامع معقول و منقول بود ، و به حق از ذخائر عصر ما و از نوادر روزگار ما بود و حافظه‌اى بسيار سرشار و قوى داشت . و در ادبيات تازى و پارسى اديبى بارع و متضلّع بود . و از فقهاى بزرگى مدارك اجتهاد داشت . دروس نهايى فقه را در اصفهان از حوزه‌هاى درس چون آقا سيد محمد صادق خاتون‌آبادى ، و آخوند فشاركى ، و آقا سيد على نجف‌آبادى ، و حاج شيخ عبد الله گلپايگانى ( رضوان الله عليهم ) كه از فقهاى بنام بودند به كمال رسانده است . يك دهان خواهم به پهناى فلك * تا بگويم وصف آن رشك ملك ور دهان يابم چنين و صد چنين * تنگ آيد در بيان آن امين اينقدر هم گر نگويم اى سند * شيشه دل از ضعيفى بشكند ( رفع الله المتعالي درجاته السنيّة ، و افاض علينا من بركات انفاسه النفيسة ) . كلمهء 304 بر لوح تربت جناب استادم علّامه شعرانى ( روحى فداه ) به قلم اين تلميذ خوشه‌چين خرمن علوم و معارفش : حسن حسن‌زاده آملى چنين مرقوم است : يا ايّتها النفس المطمئنّة ارجعي إلى ربك راضية مرضية فادخلى في عبادي و ادخلى جنّتي قد ارتحل الى رياض القدس معلّم العصر أبو الفضائل و المكارم العلامة الزاهد ذوالفنون المفرد في جمع العلوم المتألّه الصمدانى و الفقيه الربانى المتضلع في